Lunes ng umaga. Unang subject pa lang, mainit na ang ulo ni Ms. Reyes.
Habang nagdi-discuss siya sa harap, napansin niya ang isang estudyante sa likod na nakasubsob ang mukha sa armrest ng upuan. Tulog na naman.
Si Leo.
Laging walang dalang libro. Laging walang assignment. Laging gusgusin ang uniporme. At higit sa lahat, laging tulog.
Lumapit si Ms. Reyes at pinalo ng ruler ang mesa ni Leo.
PAK!
Nagulat si Leo. Namumungay pa ang mata at gulat na gulat.
“Leo!” sigaw ni Ms. Reyes. “Eskwelahan ito, hindi hotel! Kung gusto mong matulog, umuwi ka!”
Nagtawanan ang mga kaklase niya.
“Sorry po, Ma’am…” mahinang sagot ni Leo.
“Sorry?! Araw-araw na lang, Leo! Wala kang libro, wala kang homework, tulog ka pa! Napaka-tamad mo!”
Dinuro ni Ms. Reyes ang bata.
“Sa tingin mo, may kumpanyang tatanggap sa’yo kung ganyan ka? Wala kang mararating sa buhay! Magiging pabigat ka lang sa lipunan!”
Yumuko lang si Leo. Hindi siya sumagot. Hindi siya nagdahilan. Tinanggap niya ang lahat ng insulto kahit nangingilid ang luha sa mata niya.
Kinagabihan.
Alas-tres ng madaling araw. Pumunta si Ms. Reyes sa Bagsakan Market. Kailangan niyang mamili ng maramihang gulay at karne para sa fiesta ng barangay nila kinabukasan.
Maputik. Mabaho. Maingay.
Habang namimili siya ng repolyo, may nakita siyang isang payat na lalakeng may buhat-buhat na dambuhalang sako ng bigas. Halos matumba ito sa bigat ng dala.
“Boy! Dito yan!” sigaw ng tindera.
Ibinaba ng lalaki ang sako. Hingal na hingal. Tagaktak ang pawis.
“Salamat, Leo! Oh eto, singkwenta pesos,” abot ng tindera.
Natigilan si Ms. Reyes.
“Leo?”
Lumapit siya para tignan ang mukha ng kargador. Nanlaki ang mata niya.
Si Leo nga. Ang estudyante niyang tinawag niyang “tamad” at “walang mararating.”
Naka-sando lang ito na butas-butas. Ang mga balikat niya ay may pasa dahil sa bigat ng sako. Ang mga kamay, puno ng kalyo at putik.
“Leo?” tawag ni Ms. Reyes.
Lumingon si Leo. Gulat na gulat nang makita ang teacher niya. Agad niyang tinago ang maruming kamay niya sa likod.
“M-Ma’am Reyes…” utal ni Leo. “Gandang gabi po…”
“Anong… anong ginagawa mo dito?” tanong ng guro. “Alas-tres na ng madaling araw. May pasok ka pa mamayang alas-siyete.”
Yumuko si Leo, parang hiyang-hiya na makita siya ng guro sa ganung kalagayan.
“Kailangan po kasi Ma’am…” paliwanag ni Leo. “Yung Nanay ko po… nasa ospital. Stage 3 Cancer po. Wala na po kaming Tatay. Ako lang po ang inaasahan niya.”
Napatakip ng bibig si Ms. Reyes.
“Nagkakargador po ako dito mula 10 PM hanggang 4 AM. Kumikita po ako ng P300 gabi-gabi. Pambili po ng gamot ni Nanay at pangkain namin ng kapatid ko.”
Tumingin si Leo kay Ms. Reyes, naluha.
“Sorry po Ma’am kung lagi akong tulog sa klase niyo… pagod lang po talaga ako. Sorry po kung wala akong libro… pangkain lang po kasi ang pera ko. Huwag niyo po sana akong ibagsak… gusto ko pong makatapos para hindi na mahirapan si Nanay.”
Doon narealize ni Ms. Reyes kung gaano siya naging mapanghusga.
Ang batang tinawag niyang “pabigat” ay siya palang bumubuhat sa mundo ng pamilya niya. Ang batang “laging tulog” ay siya palang walang tulog para lang mabuhay ang nanay niya.
Tumulo ang luha ni Ms. Reyes.
Hindi siya nagdalawang-isip. Niyakap niya si Leo nang mahigpit, hindi alintana ang pawis at dumi nito.
“Sorry, Leo…” iyak ni Ms. Reyes. “Sorry kung hinusgahan kita… Hindi ka tamad. Napakasipag mo. Napakabuti mong anak.”
Kinuha ni Ms. Reyes ang wallet niya at iniabot ang lahat ng laman kay Leo.
“Umuwi ka na, Leo. Magpahinga ka na. Ako na ang bahala sa gamot ng Nanay mo ngayong linggo. At sa school… huwag kang mag-alala. Tutulungan kita. Sagot ko na ang libro at baon mo.”
Mula noon, hindi na pinapagalitan ni Ms. Reyes si Leo kapag umiidlip ito. Sa halip, hinahayaan niya itong magpahinga saglit, at binibigyan ng extra time sa exams. Dahil alam niya na, ang batang ito ay hindi lang basta estudyante—siya ay isang bayani na lumalaban sa hamon ng buhay na hindi nakikita sa apat na sulok ng silid-aralan.