Sa loob ng Elite University of Manila, kilalang-kilala si Jigs, ang anak ng isang maimpluwensyang Gobernador. Mayaman, gwapo, pero ubod ng tamad at mapang-api.
Ang paborito niyang biktima ay si Elmo, isang Full Scholar na anak ng magsasaka. Si Elmo ang pinakamatalino sa klase, at siya ang inaasahan ng pamilya niya para makaahon sa hirap.
Isang buwan bago ang Final Thesis Defense, hinarang ni Jigs si Elmo sa CR.
“Elmo, boy,” akbay ni Jigs nang mahigpit. “Balita ko tapos na ang thesis mo? ‘Impact of corruption on rural development’, di ba? Ganda ng topic. Akin na lang.”
“P-Pero Jigs,” nanginginig na sagot ni Elmo. “Isang taon ko ‘yang pinaghirapan. Graduation requirement natin ‘yan.”
Naglabas si Jigs ng isang makapal na sobre.
“Ito, P50,000. Bilhin ko ang soft copy mo. Ikaw na gumawa ng bago mo. Kapag hindi mo ibinigay…” ngumisi si Jigs nang nakakakilabot. “…Tandaan mo, hawak ng Tatay ko ang Board of Regents. Isang tawag ko lang, tanggal ang scholarship mo. Hindi ka ga-graduate.”
Dahil sa takot na mawalan ng kinabukasan, napilitan si Elmo. Ibinigay niya ang USB kay Jigs. Umiiyak siya habang tinatanggap ang pera (na kalaunan ay isinoli niya rin nang palihim sa bag ni Jigs dahil ayaw niya ng maruming pera).
Dumating ang Araw ng Defense.
Puno ang Conference Hall. Nandoon ang Dean, ang mga terror na Panelist, at ang ibang estudyante. Kampanteng-kampante si Jigs. Naka-Armani Suit siya.
“Good morning, Panel,” bati ni Jigs nang may kayabangan. “Today, I will present my masterpiece.”
Nasa likod lang si Elmo, tahimik at nakayuko.
Isinalpak ni Jigs ang USB sa laptop.
“Ang title ng thesis ko ay tungkol sa katiwalian,” panimula ni Jigs. “Simulan natin sa Introduction.”
Pinindot ni Jigs ang clicker para lumabas ang unang slide sa malaking projector screen.
Pero hindi PowerPoint Slide ang lumabas.
Biglang nag-play ang isang VIDEO. Mataas ang volume.
Sa video, makikita nang malinaw ang mukha ni Jigs. Nasa loob sila ng CR. Ito yung araw na hinarang niya si Elmo.
“Akin na lang ang thesis mo! Ito, P50,000. Bilhin ko ang soft copy mo. Kapag hindi mo ibinigay, ipapatanggal kita sa scholarship! Kilala mo ang Tatay ko!”
Natigilan ang buong Hall.
Nanlaki ang mata ng Dean.
Ang mga estudyante ay nagtakip ng bibig sa gulat.
Namutla si Jigs. Pinindot niya ulit ang clicker para ilipat ang slide. Click! Click!
Pero sa halip na mawala, lumipat lang ito sa susunod na video clip.
Video naman ito kung saan binubully ni Jigs ang ibang kaklase, nagbabayad sa professors para pumasa, at tumatawa habang sinasabing, “Bobo naman ng mga scholar na ‘yan, pera lang katapat niyan.”
“PATAYIN NIYO! SIRA ANG LAPTOP! VIRUS YAN!” sigaw ni Jigs. Natataranta na siya. Sinubukan niyang hugutin ang saksakan pero hinarang siya ng Security Guard.
Tumayo ang Head of the Panel, si Dr. Guevarra. Galit na galit ito.
“Mr. Montemayor! Umupo ka!” sigaw ng Doktor.
“Sir! Hindi akin ‘yan! In-edit ni Elmo ‘yan! Sinabotahe niya ako!” turo ni Jigs kay Elmo.
Dahan-dahang tumayo si Elmo. Kalmado.
“Totoo po, Sir,” sabi ni Elmo sa mikropono. “Binigay ko sa kanya ang USB na hiningi niya. Pero hindi po Thesis file ang laman nun. Ang laman po nun ay ang Documentation of Harassment and Academic Dishonesty.”
Naglabas si Elmo ng isa pang folder mula sa bag niya.
“Ito po ang totoong Thesis ko. Hard copy at Soft copy. Isinumite ko na po ito sa opisina ng Dean kaninang umaga bago magsimula ang defense para hindi ito manakaw.”
Humarap si Dr. Guevarra kay Jigs.
“Mr. Montemayor, ang thesis defense ay para patunayan ang iyong kakayahan at integridad. At sa video na ito, napatunayan naming wala ka ni isa man sa mga iyon.”
“Pero Governor ang Tatay ko!” sigaw ni Jigs.
“Wala kaming pakialam,” sagot ng Dean. “This is an academic institution, not a political arena.”
Agad na gumawa ng desisyon ang panel.
VERDICT: FAILED AND EXPELLED.
Kinaladkad ng guard si Jigs palabas ng Hall habang nagwawala ito. Ang kanyang PowerPoint na dapat sana ay magpapasikat sa kanya, ang naging ebidensya ng kanyang pagbagsak.
Nang mawala na ang bully, humarap ang panel kay Elmo.
“Mr. Elmo,” sabi ni Dr. Guevarra. “You may now present your actual thesis.”
Pero bago pa man makapagsalita si Elmo, tumayo ang buong faculty, ang mga estudyante, at pati ang Dean.
Sabay-sabay silang pumalakpak.
STANDING OVATION.
Hindi lang dahil sa ganda ng kanyang research, kundi dahil sa tapang niyang ipaglaban ang katotohanan laban sa mga taong akala ay nabibili nila ang lahat.
Sa araw na iyon, nakamit ni Elmo hindi lang ang kanyang diploma, kundi ang respeto ng buong unibersidad. Si Jigs naman? Ayun, trending na sa social media ang video ng kanyang “Defense,” at siguradong pati ang Tatay niyang Gobernador ay hindi siya kayang isalba sa kahihiyan.
—
Kinabukasan, tahimik ang Elite University of Manila—pero maingay ang buong internet. Trending pa rin ang video ni Jigs, at opisyal nang naglabas ng pahayag ang unibersidad: zero tolerance for academic dishonesty.
Si Elmo, tahimik na pumasok sa library. Doon niya tinapos ang ilang revisions ng thesis—hindi dahil kailangan, kundi dahil mahal niya ang ginagawa niya. Maya-maya, dumating si Dr. Guevarra.
“May offer ang isang international research institute,” sabi ng Doktor. “Gusto ka nilang kunin bilang Research Assistant. Buong scholarship.”
Napangiti si Elmo. Hindi malaki ang ngiti—pero totoo.
Samantala, sa labas ng campus, dumaan si Jigs na nakayuko, naka-hoodie, iwas sa camera. Walang suit. Walang yabang. Wala ring palakpak.
Sa huli, isang aral ang kumalat sa buong unibersidad:
Hindi nabibili ang talino.
At lalong hindi nabibili ang katotohanan.