TINURUAN NG ISANG MATANDANG BASURERO ANG BATANG KALYE NA MAGBASA GAMIT ANG MGA NAPUPULOT NIYANG LUMANG LIBRO AT DIYARYO TUWING HAPON KAHIT SIYA MISMO AY HINDI NAKAPAG-ARAL PERO UMIYAK SIYA SA TUWA MAKALIPAS ANG 20 TAON
Sa isang tambakan ng basura sa Payatas, kilala ng lahat si Tatay Pedring.
Hindi lang dahil siya ang pinakamatandang mangangalakal, kundi dahil siya ang nag-iisang basurero na tuwang-tuwa kapag nakakakita ng lumang libro at punit na dyaryo.
Habang ang iba ay nag-aagawan sa tanso at bote, si Tatay Pedring ay maingat na pinupunasan ang mga librong may mantsa ng kape at putik.
Tuwing alas-kwatro ng hapon, sa ilalim ng isang tagpi-tagping tolda, tinatawag niya ang isang batang gusgusin na si Carlo.
“Carlo, halika na. Oras na ng klase,” tawag ni Tatay Pedring.
Si Carlo, na ulila at walang tirahan, ay tatakbo palapit. Wala siyang tsinelas at laging itim ang kuko, pero uhaw siya sa kaalaman.
“Tay, ano po ang aralin natin ngayon?” tanong ni Carlo.
Ilalabas ni Tatay Pedring ang isang lumang dyaryo.
“Ayan, basahin mo ang headline,” utos ng matanda.
Hirap magbasa si Tatay Pedring. Grade 2 lang ang natapos niya. Pero alam niya ang abakada. Alam niya kung paano pagdugtungin ang mga pantig.
“P-Pag… a-sa… Pag-asa,” pantig ni Carlo.
“Tama!” papalakpak si Tatay Pedring.
“Tandaan mo ‘yan, Carlo. Kahit nasa basura tayo, basta marunong kang magbasa, may pag-asa ka. Ang basura, nabubulok. Ang talino, hindi.”
Iyon ang naging routine nila sa loob ng limang taon. Sa gitna ng mabahong tambakan, nabuo ang pangarap ni Carlo.
Hanggang sa isang araw, nakuha si Carlo ng isang Charity Foundation dahil nakita ang potensyal niya. Kinailangan niyang umalis sa tambakan para mag-aral sa Maynila.
“Tay, babalik ako,” pangako ng batang si Carlo habang umiiyak.
“Pangako, iaahon kita dito.”
“Huwag mo akong intindihin,” sagot ni Tatay Pedring.
“Galingan mo. Iyon lang ang commission ko sa’yo.”
Lumipas ang 20 taon.
Matanda na si Tatay Pedring. Mahina na ang tuhod, malabo na ang mata, at hindi na makabuhat ng sako. Nakaupo na lang siya sa harap ng kanyang barung-barong, naghihintay ng limos o pagkain mula sa mga kapitbahay.
Isang hapon, biglang nagkagulo sa tambakan.
May dumating na convoy ng mga sasakyan. Isang itim na SUV at dalawang Construction Truck.
Bumaba ang isang lalaki. Naka-suit, makintab ang sapatos, at may suot na hard hat.
Nagbulungan ang mga tao.
“Sino ‘yan? Politiko? Gigibain na ba ang mga bahay natin?”
Dire-diretsong naglakad ang lalaki papunta kay Tatay Pedring.
Natakot ang matanda. Akala niya papaalisin na siya sa pwesto niya.
“S-Sir, aalis na po ba ako? Pasensya na po, hindi na ako makalakad nang mabilis,” nanginginig na sabi ni Tatay Pedring.
Lumuhod ang lalaki sa putikan. Hinawakan niya ang maruming kamay ng matanda.
“Tay Pedring…” sabi ng lalaki.
“Oras na ng klase.”
Natigilan si Tatay Pedring. Tinitigan niya ang mukha ng lalaki. Sa likod ng mamahaling salamin, nakita niya ang mata ng batang tinuruan niya magbasa noon.
“C-Carlo?”
Niyakap ng lalaki ang matanda nang mahigpit.
“Opo, Tay. Ako ‘to.”
Si Arch. Carlo Magsaysay. Isa na ngayong tanyag na Arkitekto sa bansa.
“Tay, sorry natagalan,” iyak ni Carlo.
“Pero tinupad ko ang pangako ko. Hindi lang kita iaahon. Babaguhin natin ang lugar na ito.”
Sumenyas si Carlo sa mga truck. Ibinaba ng mga tauhan ang mga materyales. Hollow blocks, semento, bakal, at mga kahon-kahong bagong libro.
Naglatag si Carlo ng isang malaking blueprint sa harap ni Tatay Pedring.
“Ano ‘to, anak? Bahay ko ba?” tanong ng matanda.
“Hindi lang bahay, Tay,” ngiti ni Carlo.
“School. Library at Learning Center. Dito sa pwesto ng barung-barong mo, itatayo natin ang pinakamagandang library para sa mga batang kalye. Aircon, may computers, at libu-libong libro.”
Napahawak sa bibig si Tatay Pedring.
“At ito po ang pangalan sa itaas ng building,” turo ni Carlo sa blueprint.
Binasa ni Tatay Pedring ang nakasulat, gamit ang galing sa pagbasa na itinuro niya rin sa sarili niya noon.
PEDRING VILLAMOR PUBLIC LIBRARY & LEARNING CENTER
“Para sa akin?” hagulgol ng matanda.
“Pero basurero lang ako… wala akong pinag-aralan…”
“Ikaw ang pinakamagaling na guro na nakilala ko, Tay,” sagot ni Carlo.
“Pinulot mo ako sa basura, pero binuo mo ang pagkatao ko gamit ang mga letra. Ngayon, wala nang bata dito ang mag-aaral sa ilalim ng init ng araw. Lahat sila, may dignidad na.”
Sa araw na iyon, nagsimula ang konstruksyon. Habang pinapanood ni Tatay Pedring ang paghuhukay ng pundasyon, hawak niya ang kamay ng kanyang dating estudyante—ang arkitektong nagdisenyo ng gusali, na hinubog ng basurerong nagdisenyo ng kanyang kinabukasan.