TINANGGAL SA LISTAHAN NG NINANG ANG ISANG MATANDANG LABANDERA SA KASAL NG KANYANG INAANAK DAHIL “BADUY” DAW MANAMIT AT WALA NAMANG MAIBIBIGAY NA REGALO PERO HALOS LUMUHOD ANG BRIDE SA PAGSISISI Abalang-abala si Sheila sa pag-aayos ng guest list para sa kanyang dream wedding. Gusto niya, perfect ang lahat. Instagrammable. Sosyal. Walang “panira” sa litrato. Kasama niya ang kanyang Wedding Coordinator nang mapansin niya ang isang pangalan sa listahan: Nanay Ising. Si Nanay Ising ay ang matandang labandera ng pamilya nina Sheila noong bata pa siya. Ito ang nag-alaga sa kanya noong nagtatrabaho ang mga magulang niya. Ito ang nagpupunas ng uhog niya at nagpapatahan sa kanya. “Teh,” sabi ni Sheila sa coordinator sabay turo sa pangalan. “Pakitanggal na si Nanay Ising sa listahan.” “Ha? Ninang mo ‘yan sa binyag, ‘di ba?” tanong ng coordinator. “Oo, pero alam mo naman ‘yun… baduy manamit,” katwiran ni Sheila habang nandidiri. “Baka mag-daster lang ‘yun o kaya ‘yung lumang Sunday dress na amoy baul. Sisirain niya ang aesthetic ng kasal ko. Saka… wala naman siyang maibibigay na regalo. Labandera lang siya. Sayang lang ang seat at plate na worth P1,500.” Kaya naman, noong dinalaw siya ni Nanay Ising para kamustahin ang kasal, nagsinungaling si Sheila. “Naku, Nay,” sabi ni Sheila habang hindi makatingin nang diretso. “Pasensya na po. Intimate wedding lang kasi. Pamilya lang talaga ang kasama. Bawal po ang maraming bisita.” Nakita ni Sheila ang lungkot sa mata ng matanda. Yumuko si Nanay Ising at pinag-kiskis ang kanyang mga kamay na kulubot at puro kalyo sa kakalaba. “Ganoon ba, anak?” pilit na ngiti ni Nanay Ising. “O sige. Naiintindihan ko. Basta, masaya ako para sa’yo. Ang importante, makasal ka nang maayos.” Umalis ang matanda na nakayuko. Nakahinga nang maluwag si Sheila. At least, walang baduy sa pictures. Dumating ang araw ng kasal. Napakaganda ng lahat. Ang ganda ng venue. Ang ganda ng setup. At ang pagkain—Catering Service na Class A. May Lechon, Roast Beef, Seafood Platter, at Chocolate Fountain. Tuwang-tuwa ang mga sosyal na bisita ni Sheila. Sa kalagitnaan ng reception, tinawag ni Sheila ang Manager ng Catering. “Sir, magkano po ba ang balance namin?” tanong ni Sheila. Alam niyang nasa P50,000 pa ang kulang nila dahil nag-upgrade sila ng menu last minute. Ngumiti ang Manager at naglabas ng folder. “Wala na po kayong balance, Ma’am Sheila,” sabi ng Manager. “FULLY PAID na po ang buong catering package niyo na nagkakahalaga ng P100,000.” Kumunot ang noo ni Sheila. “Ha? Paano? Eh nag-downpayment pa lang kami ni Mister.” “May nagbayad po noong isang linggo,” kwento ng Manager. “Isang matandang babae po. Maliit, medyo kuba, at maitim ang kamay.” Natigilan si Sheila. Bumilis ang tibok ng puso niya. “S-Sinong matanda?” “Hindi po nagpakilala eh,” patuloy ng Manager. “Pero Ma’am, hinding-hindi ko po siya makakalimutan. Dumating po siya sa opisina namin na may dalang lumang biscuit can. Pagbukas niya, puro barya, lukot-lukot na bente pesos, at amoy sabon na pera.” Ipinakita ng Manager ang resibo. Nakasulat sa Paid By: Ising. “Sabi niya po sa amin: ‘Iho, ito ang ipon ko sa buong buhay ko sa paglalaba. Gusto kong ibayad ito sa handaan ng inaanak ko. Gusto kong maging masaya siya at busog ang mga bisita niya. Huwag mo na lang sabihin na galing sa akin ha? Baka kasi ikahiya niya ako.’” Parang binuhusan ng malamig na tubig si Sheila. Nabitawan niya ang kanyang wine glass. CRASH! Ang P100,000… ang lifetime savings ni Nanay Ising… ibinigay nito para sa handaan na hindi naman siya imbitado. Ang matandang tinawag niyang “baduy” at “walang maibibigay,” ay ibinigay ang lahat ng meron siya. Hindi lang pera, kundi ang buhay niya. Napahagulgol si Sheila sa gitna ng reception. “Ang sama-sama ko! Ang sama-sama ko!” Tumakbo si Sheila palabas ng venue. Naka-gown, naka-heels, tumakbo siya papunta sa sakayan ng tricycle. Hindi niya inintindi ang tingin ng mga tao. Pumunta siya sa barung-barong ni Nanay Ising. Naabutan niya ang matanda na kumakain mag-isa ng tuyo at kanin sa mesa. Nakasuot ito ng lumang daster—ang daster na kinahiya ni Sheila. “Nay!” sigaw ni Sheila. Nagulat si Nanay Ising. “Sheila? Anak? Bakit nandito ka? Di ba kasal mo?” Lumuhod si Sheila sa sahig na semento. Niyakap niya ang mga paa ni Nanay Ising at umiyak nang malakas. “Nay, sorry po! Patawarin niyo po ako!” hagulgol ni Sheila. “Napakasama kong inaanak! Hiyang-hiya po ako sa inyo! Nay, bakit niyo binayaran? Eh hindi ko nga kayo pinapunta!” Hinawakan ni Nanay Ising ang mukha ni Sheila. Pinunasan niya ang luha nito gamit ang kanyang magaspang na kamay. “Anak,” malambing na sabi ni Nanay Ising. “Hindi naman kailangan na nandoon ako para maging masaya ako. Basta alam kong masaya ka, at alam kong hindi ka mapapahiya sa mga bisita mo, okay na ako dun. Mahal kita na parang tunay kong anak.” Sa araw na iyon, narealize ni Sheila na siya ang tunay na “baduy.” Baduy ang ugali niya. Bumalik sila sa reception. Hila-hila ni Sheila si Nanay Ising. Pinaupo niya ito sa VIP Table, katabi ng mga magulang niya. Ipinagmalaki niya sa lahat ng sosyal na bisita ang kanyang Ninang. “Siya si Nanay Ising,” sabi ni Sheila sa mikropono habang umiiyak. “Siya ang may pinakamagandang regalo sa akin. Hindi dahil sa P100,000, kundi dahil sa pagmamahal na hindi nabibili ng pera.”