Sa loob ng isang maingay at magulong junkshop sa Valenzuela, kilala si Mang Lando hindi lang bilang magaling na mangangalakal, kundi bilang isang mapagmahal na solong ama.
Ang kanyang anak na si Buboy, walong taong gulang, ay may Autism Spectrum Disorder. Si Buboy ay non-verbal—hindi ito nagsasalita. Madalas itong nasa sulok, nagroro-rocking back and forth, at tinatakpan ang tenga kapag masyadong maingay.
Ang pinakamahirap para kay Lando ay ang pagpasok sa trabaho. Tuwing aalis siya para maghanap ng tanso at bote, nagwawala si Buboy. Kailangan ni Buboy ng deep pressure o mahigpit na yakap para kumalma, bagay na hindi maibigay ni Lando kapag nasa labas siya. Walang pambili si Lando ng weighted blanket o mamahaling therapy toys.
Kaya gumawa siya ng paraan.
Gabi-gabi, sa ilalim ng aandap-andap na bumbilya, nagpupukpok si Lando.
Kumuha siya ng drum ng sirang washing machine para sa katawan.
Ginamit niya ang mga spring ng lumang kutson para sa mga braso.
Binalutan niya ito ng foam mula sa tinapong car seat at sinuotan ng luma niyang flannel na polo.
Ang ulo nito ay gawa sa lumang rice cooker na may nakapintang nakangiting mukha.
Pinangalanan niya itong “Kiko.”
Hindi ito gumagalaw nang kusa. Wala itong microchip. Wala itong AI.
Pero kapag niyakap mo si Kiko, ang mga spring sa loob ng braso nito ay “lumalaban” pabalik, dahilan para maramdaman mong niyayakap ka rin nito nang mahigpit. Ito ang kailangan ni Buboy.
Nang ipakilala ni Lando si Kiko kay Buboy, natakot ang bata noong una. Pero nang hawakan ni Lando ang kamay ng anak at ipinatong sa malambot na tiyan ni Kiko, naramdaman ni Buboy ang pamilyar na texture ng damit ng Tatay niya.
Niyakap ni Buboy si Kiko. Mahigpit. At dahil sa spring mechanism, “yumakap” pabalik ang robot.
Tumahan si Buboy. Sa unang pagkakataon, nakatulog siya nang hindi hawak si Lando. Naging best friend ni Buboy si Kiko. Kinakausap niya ito (kahit walang boses), sinusubuan ng pagkain, at katabi sa pagtulog.
Makalipas ang anim na buwan, dinala ni Lando si Buboy sa Developmental Pediatrician para sa check-up. Kasama nila si Kiko na hila-hila ni Buboy sa isang kariton.
”
Mang Lando,” seryosong sabi ni Dr. Reyes. “Napansin ko na sobrang attached si Buboy sa robot na ‘yan. Okay lang naman bilang coping mechanism, pero baka maging hadlang ‘yan sa social skills niya. Baka mas lalo siyang hindi makipag-interact sa totoong tao dahil nasasanay siya sa bagay na hindi sumasagot.”
Yumuko si Lando. “Pasensya na Dok. ‘Yan lang kasi ang kaya kong ibigay. Wala siyang kalaro sa amin eh.”
Habang nag-uusap sila, aksidenteng nasagi ng nurse ang kariton. Nahulog si Kiko.
BLAG!
Tumalsik ang isang braso ni Kiko. Natanggal ang rice cooker na ulo nito at gumulong sa sahig.
Natigilan ang lahat. Inasahan ni Dr. Reyes na magwawala si Buboy. Inasahan ni Lando na magkakaroon ng meltdown ang anak, sisigaw, at magtatakip ng tenga.
Nanlaki ang mata ni Buboy. Tinitigan niya ang “nasugatang” kaibigan. Nanginginig ang kanyang mga kamay.
Lumapit si Buboy sa robot. Hinawakan niya ang natanggal na ulo.
Tumingin si Buboy kay Lando. May luha sa mata ng bata.
Bumuka ang bibig ni Buboy. Ang batang walong taong hindi umiimik, na akala ng lahat ay walang pakiramdam sa paligid, ay nagsalita.
“T-Tay…” garalgal at mahinang boses ni Buboy. “A-Ayos… Ayusin… Kiko.”
Nalaglag ang ballpen ni Dr. Reyes.
Napahawak si Lando sa dibdib niya at napaluhod. “B-Buboy? Nagsalita ka?”
“Masakit…” turo ni Buboy sa robot. “Kiko… masakit.”
Agad na lumapit si Lando, umiiyak habang inaayos ang robot. “Oo anak! Aayusin ni Tatay! Huwag ka mag-alala, gagaling si Kiko!”
Nang maibalik ni Lando ang ulo at braso ng robot, niyakap ito ulit ni Buboy. “Salamat… Tay.”
Doon napaluha si Dr. Reyes.
“Mali ako, Mang Lando,” sabi ng doktor habang nagpupunas ng luha. “Ang robot na ‘yan… hindi lang ‘yan basta scrap metal. Binigyan mo siya ng kaluluwa. Natuto siyang magsalita hindi dahil sa therapy, kundi dahil tinuruan siya ng robot na ‘yan kung paano magmahal at mag-alala para sa iba.”
Ang “Kiko” na gawa sa basura ay naging tulay para marinig ni Lando ang boses ng kanyang anak. Pinatunayan ni Lando na hindi kailangan ng high-tech na gadget para gisingin ang isipan ng isang bata—minsan, sapat na ang pagmamahal ng isang ama na kayang bumuo ng kayakap mula sa mga bagay na tinapon na ng iba.