Narinig ko ang iyak ng sanggol sa telepono. Sa nakaraang buhay, ang tunog na iyon ang naging simula ng impiyerno ko. Ngayon, wala na akong balak bumalik.
“Hindi ba malinaw?” sabi ko nang mahinahon. “Anak iyon ni Teresa. Siya ang mag-alaga.” “Pero… wala siya!” hikbi ng nanay ko. “Paano kung hindi na siya bumalik?”
Napangiti ako—isang ngiti na malamig at walang awa. “Kung hindi siya bumalik, ibig sabihin ay iniwan niya ang anak niya.” “Hindi ko kasalanan iyon.” At ibinaba ko ang tawag.
ANG PAGSABOG NG ISKANDALO
Makalipas ang dalawang araw, kumalat na ang tsismis sa buong barangay:
Si Teresa ay nanganak nang lihim at tumakas.
Ang ama ng bata ay hindi kilala.
Ang doktor na si Dr. Mariano ay iniimbestigahan sa ilegal na klinika at bentahan ng sanggol.
Isinara ang klinika niya. Kinumpiska ang mga record. At nang buksan ng pulis ang isang silid sa likod—may dalawang incubator na hindi rehistrado at tatlong birth record na walang pangalan ng ina. Tinuluyan siyang ikulong.
ANG BATA NA WALANG TATANGGAP
Sa bahay, nagkagulo ang mga magulang ko. Walang gustong mag-alaga sa sanggol. Ang nanay ko ay nagdadahilang may sakit, at ang tatay ko naman ay nagsasabing mahina na siya. Pero ang totoo, takot silang mapahiya.
“Kung aalagaan natin ‘to,” sabi ng tatay ko, “habang-buhay tayong ituturo ng mga tao.”
At sa unang pagkakataon—hindi na nila ako pwedeng isakripisyo. Dahil wala na ako roon.
ANG PAGBABALIK NG IRESPONSABLENG INA
Isang linggo ang lumipas. Isang itim na kotse ang huminto sa tapat ng bahay. Bumaba si Teresa. Mas payat, mas maputla, pero may suot na makintab na gintong kuwintas sa leeg. Kasama niya ang isang lalaking mayaman—may relo na mas mahal pa sa isang taon kong sahod.
Yumakap siya sa sanggol at umiyak. “Akin ‘to… anak ko ‘to…”
Pero wala nang tumayo sa panig niya. Ang mga kapitbahay ay pawang nakatiklop ang mga braso. “Iyan ba ‘yung babaeng tumakas pagkatapos manganak?” bulong ng isa. “Iniwan ang bata tapos babalik na parang wala lang?” sabi pa ng isa.
ANG HULING SUNTOK NG KATOTOHANAN
Dumating ang pulis. “Miss,” sabi ng opisyal, “base sa ebidensya, iniwan ninyo ang sanggol matapos manganak. Ang pag-abandona ng bata ay isang krimen.”
Nanlaki ang mata niya. “Hindi! Ate ko ang nag-alaga! Siya ang pumayag!”
Tahimik ang lahat, hanggang sa nagsalita ang isang kapitbahay: “Hindi. Tinanggihan niya ang bata. At siya pa ang tumawag ng pulis.”
Parang binuhusan ng malamig na tubig ang mukha ni Teresa. Sa unang pagkakataon, wala siyang masisisi. Ang mayamang lalaki ay umatras. “Ayokong madamay sa gulo ng pamilya ninyo,” sabi niya nang malamig. “At ayokong mag-alaga ng anak na may kaso.”
Iniwan siya roon. Sa harap ng lahat. Napilitan siyang kunin ang bata at humarap sa barangay at sa batas. Hindi na siya makakatakas.
ANG AKING KALAYAAN
Samantala, ako—nagtrabaho nang maayos at lumipat ng tirahan. Sa unang pagkakataon sa dalawang buhay ko, namuhay ako para sa sarili ko.
Minsan, naririnig ko pa rin ang iyak ng sanggol sa alaala ko. Pero ngayon, alam ko na: Ang awa na ibinibigay sa maling tao ay nagiging kutsilyong ibinabaon sa sarili.
Sa nakaraang buhay, namatay ako dahil sa pagmamahal na hindi ko dapat ibinigay. Sa buhay na ito, ibinalik ko ang bata sa tunay niyang ina—at ibinalik ko ang kapalaran sa tamang may-ari.