Linggo ng hapon sa Luneta Park (Rizal Park). Ang hangin ay mainit at maalinsangan, humahalo sa amoy ng cotton candy, inihaw na mais, at usok ng mga jeepney sa Kalaw Avenue. Puno ng tao ang parke. May mga pamilyang nagpipiknik sa damuhan, mga magkasintahang nagbubulungan sa ilalim ng puno, at mga turistang nagpapa-picture sa harap ng monumento ni Dr. Jose Rizal.
Sa isang gilid, malapit sa Dancing Fountain, nakaupo sa isang maliit na bangkito si Mateo.
Si Mateo, 25-anyos, ay isang street artist. Payat, sunog ang balat sa araw, at may mahabang buhok na nakatali. Ang kanyang mga kamay ay laging itim dahil sa charcoal. Wala siyang pamilya. Lumaki siya sa ampunan at natutong bumuhay ng sarili sa pamamagitan ng pagguhit.
Matumal ang kita ngayong araw. Walang turistang nagpapaguhit.
Dahil nababagot at walang magawa, kinuha ni Mateo ang isang basag na salamin mula sa kanyang bag. Ipinatong niya ito sa sanga ng puno sa harap niya.
“Iguguhit ko na lang ang sarili ko,” bulong ni Mateo. “Wala naman akong ibang modelo.”
Sinimulan niyang ikiskis ang charcoal pencil sa sketchpad.
Krrrt. Krrrt.
Sa bawat guhit, binibigyang-buhay niya ang kanyang sariling mukha. Ang kanyang matangos na ilong. Ang kanyang makapal na kilay. At ang kanyang mga mata—mga matang laging sinasabi ng iba na “malungkot” kahit nakangiti siya.
Habang abala si Mateo, isang matandang babae ang naglalakad sa di-kalayuan. Siya si Lola Soledad.
Si Lola Soledad ay 65-anyos na. Hukluban, may dalang payong na tadtad ng tape, at may bitbit na eco-bag. Galing siya sa Quiapo Church. Araw-araw siyang nagsisimba, at ang dasal niya ay iisa lang sa loob ng dalawampung taon: Makita na sana niya ang nawawala niyang anak.
Nawala ang anak niya noong piyesta ng Nazareno, dalawang dekada na ang nakalilipas. Limang taong gulang pa lang ito noon. Ang tanging alaala na lang niya ay isang lumang litrato na kupas na kupas na.
Napagod si Lola Soledad sa kakalakad kaya napahinto siya sa tapat ng pwesto ni Mateo para magpunas ng pawis.
Napatingin siya sa easel o patungan ng drawing ni Mateo.
Natigilan ang matanda.
Bumilis ang tibok ng puso niya.
Nalaglag ang hawak niyang payong.
Ang larawan sa papel… ang mga matang iyon… kilalang-kilala niya.
“Junjun?!” sigaw ni Lola Soledad. Ang boses niya ay basag at puno ng emosyon.
Hindi siya pinansin ni Mateo dahil nakasuot ito ng earphones.
Sa sobrang bugso ng damdamin, tumakbo si Lola Soledad palapit kay Mateo. Niyakap niya ito nang mahigpit mula sa likuran habang nakaupo ang binata.
“Junjun! Anak ko! Diyos ko, nahanap din kita!” hagulgol ng matanda. “Saan ka ba nagpunta?! Ang tagal kitang hinanap!”
Nagulat si Mateo! Sa gulat niya, naitulak niya nang bahagya ang matanda at natumba ang kanyang easel.
“Ano ba?! Lola! Bakit po kayo nangyayakap?!” gulat na tanong ni Mateo, tinatanggal ang earphones.
“Magnanakaw! Tulong! May magnanakaw!” sigaw ng isang Marites na napadaan, akala ay inaagawan ng matanda ang artist.
Agad na nagkagulo. Lumapit ang mga Park Security Guards. Pinalibutan sila ng mga usiserong turista.
“Ano ’to? Anong nangyayari dito?” tanong ng guwardiya, hawak ang batuta.
Si Lola Soledad, nakaluhod sa semento, umiiyak habang nakaturo sa drawing na nahulog sa lupa.
“Yung anak ko… yung nasa drawing…” hikbi ni Lola Soledad. “Yan ang anak ko! Si Junjun! Nawala siya noon sa Quiapo! Kamukhang-kamukha niya ’yan! Ibigay niyo sa akin ang drawing! Asan ang anak ko?!”
Tiningnan ng mga tao ang drawing. Isang portrait ng isang lalaking may matangos na ilong at malungkot na mata.
“Sir,” baling ng guard kay Mateo. “Kilala mo ba ang nasa drawing? Sabi ng Lola, anak daw niya ’yan. Baka naman may alam ka kung nasaan ang taong ’yan?”
Napakamot ng ulo si Mateo. Gulong-gulo ang isip niya. Tiningnan niya ang matanda na mukhang disente naman pero parang nawawala sa sarili dahil sa iyak.
Pinulot ni Mateo ang drawing. Pinulot din niya ang basag na salamin.
“Lola… Guard…” mahinahong sabi ni Mateo. “Wala po akong kilalang ‘Junjun’. At wala po akong ibang model o picture na ginaya.”
“Imposible!” sigaw ni Lola Soledad. “Eh sino ’yang nasa litrato?! Yan ang mata ng anak ko! Kabisado ko ang mukha ng anak ko!”
Huminga nang malalim si Mateo. Itinaas niya ang basag na salamin sa tapat ng mukha niya.
“Lola,” sabi ni Mateo. “Sarili ko po ang ginuhit ko. Salamin lang po ang gamit ko. Self-portrait po ito.”
Page: SAY – Story Around You | Original story.
Tumahimik ang buong Luneta.
Mula sa ingay ng mga nagbubulungan, biglang naging silent mode ang paligid.
Dahan-dahang tumayo si Lola Soledad. Tinitigan niya si Mateo. Tinitigan niya ang drawing. At tinitigan niya ulit si Mateo.
Kanina, hindi niya masyadong namukhaan si Mateo dahil nakayuko ito at magulo ang buhok. Pero ngayon, na nakaharap na ito sa kanya, at nakataas ang buhok…
Nakita niya.
Ang nunal sa gilid ng leeg.
Nanginig ang kamay ni Lola Soledad. Lumapit siya kay Mateo. Hinawi niya ang buhok ng binata sa may tenga.
May maliit na peklat sa likod ng tenga ni Mateo. Peklat mula sa chicken pox noong sanggol pa ito.
“Junjun…” bulong ni Lola Soledad. “May peklat ka sa likod ng tenga… nakuha mo ’yan nung nagka-bulutong ka nung dalawang taong gulang ka pa lang…”
Nanlaki ang mata ni Mateo.
Napahawak siya sa likod ng tenga niya.
Sa buong buhay niya sa ampunan, walang nakakaalam kung saan galing ang peklat na ’yun. Ang akala niya ay ipinanganak na siyang meron nun. Wala siyang maalala sa biological parents niya dahil bata pa siya nung nawala siya. Ang alam lang niya, nawalay siya sa palengke.
“P-Paano niyo po nalaman?” nanginginig na tanong ni Mateo.
“Dahil ako ang nag-alaga sa’yo nung nagkasakit ka,” iyak ni Lola Soledad. “Ako ang nag-alaga sa’yo. Ako ang Nanay mo. Mateo… Ang tunay mong pangalan ay Mateo. ‘Junjun’ ang palayaw mo dahil Junior ka ng Tatay mo.”
Mateo.
Iyon ang pangalang nakasulat sa tag ng damit niya nung dinala siya sa DSWD noon. Kaya “Mateo” ang ginamit niyang pangalan sa paglaki.
Bumuhos ang luha ni Mateo. Ang mga pader na itinayo niya sa puso niya sa loob ng 20 taon—ang pader ng pagiging matigas, ang pader ng pagtanggap na “walang nagmamahal sa kanya”—ay biglang gumuho.
“Nanay?” garalgal na tanong ni Mateo.
“Anak ko!” sigaw ni Lola Soledad.
Sa harap ng Rizal Monument, sa ilalim ng mainit na araw, nagyakapan ang mag-ina.
Hindi ito yakap na pang-pelikula lang. Ito ay yakap na puno ng pangungulila. Yakap na bumabawi sa dalawampung taong nawala. Yakap na kasing-higpit ng kapit ng tuko.
Si Mateo, na sanay na laging mag-isa, ay umiyak na parang bata sa balikat ng kanyang ina.
Si Lola Soledad, na pagod na sa paghahanap, ay parang nabunutan ng tinik sa dibdib.
Ang mga guwardiya na kanina ay akmang huhuli sa kanila ay nagpunas ng luha.
Ang mga turistang Koreano at Amerikano, kahit hindi naiintindihan ang salita, ay naiyak din sa nakitang emosyon.
Ang mga Marites na nakiusyoso ay nagpalakpakan.
“Grabe, Lost and Found sa Luneta!” sabi ng isang tindero ng lobo habang umiiyak.
Kumalas si Lola Soledad at hinawakan ang mukha ng anak. “Ang galing-galing mo palang gumuhit, anak. Mana ka sa Tatay mo. Pintor din ang Tatay mo.”
Napatingin si Mateo sa drawing niya na nasa sahig.
Ang drawing na akala niya ay simpleng sketch lang ng mukha niya, ay siya palang mapa na magtuturo sa kanya pabalik sa kanyang pinanggalingan. Ang kanyang talento ang naging susi sa kanyang pagkatao.
“Akala ko po… akala ko po drawing lang ang magiging pamilya ko,” hikbi ni Mateo.
“Hindi, anak,” ngiti ni Lola Soledad, kahit walang ngipin ang iba. “Hinding-hindi ka na mag-iisa. Uwi na tayo. Ipagluluto kita ng paborito mong Adobong Manok. Naalala mo pa ba?”
“Hindi na po… pero gusto ko pong matikman ulit,” sagot ni Mateo.
Iniligpit ni Mateo ang kanyang easel at mga gamit. Ang drawing ng mukha niya ay ibinigay niya sa kanyang Nanay. Ito ang kauna-unahang regalo niya.
Naglakad sila palabas ng Luneta, magka-akbay. Si Lola Soledad, na kanina ay hukot at pagod, ngayon ay taas-noo at masigla. Si Mateo, na kanina ay “Street Artist” lang na walang apelyido, ngayon ay umuwi bilang isang Anak.
At ang Rizal Monument? Tila nakangiti ito sa likuran, saksi sa isa na namang kwento ng pag-ibig at pag-asa sa puso ng Maynila. Ang Luneta ay hindi lang parke ng mga bayani, ito rin ay parke ng mga milagro.