Hindi ko alam kung ano ang mararamdaman ko. Galit ba dahil binili niya ako? O awa dahil puno ng lungkot ang puso niya?
Lumipas ang mga taon. Nag-aral ako nang mabuti, at unti-unting naging parang tunay na ama sa akin si Don Victor. Tinawag ko na rin siyang “Tatay Victor.” Pinadala ko ang parte ng allowance ko kay Mama at Papa, ngunit ilang taon kaming walang balita. Hanggang isang araw, bumisita si Tatay Victor sa akin habang nag-aaral ako sa unibersidad.
“Lara,” sabi niya, “may kailangan kang malaman.”
May lungkot sa kanyang mukha na di ko pa nakikita noon. “Namatay na ang iyong ama. At ang iyong ina… nasa ospital. Gusto ka raw niyang makita.”
Agad kaming bumiyahe pauwi. Pagdating sa ospital, nakita ko si Mama—payat, mahina, halos hindi makapagsalita. Nang makita niya ako, bumagsak ang luha niya.
“Anak…” mahina niyang sabi, “patawarin mo ako. Ginawa ko lang iyon kasi ayokong mamatay kayo sa gutom. Akala ko mawawala ka sa akin habambuhay.”
Hinawakan ko ang kamay niya. “Hindi kita kailangang patawarin, Ma. Kasi kung hindi dahil sa ginawa mo… baka hindi ko nakilala si Tatay Victor. Hindi ako nakapag-aral. Hindi ko natutunan kung paano magmahal kahit nasaktan.”
Nang mga sandaling iyon, nakita kong ngumiti si Tatay Victor at hinawakan ang balikat ko. “Tama siya. Minsan, ang sakit ay nagiging daan sa bagong simula.”
Ilang linggo matapos noon, pumanaw si Mama, pero tahimik at may ngiti. Pinatawad ko siya sa lahat, at pinatawad ko na rin ang sarili ko.
Pagkalipas ng ilang taon, nakapagtapos ako ng kolehiyo at naging social worker. Sa bawat batang inaalagaan ko ngayon, nakikita ko ang sarili kong minsang nawala sa dilim. Si Tatay Victor naman ay laging nandiyan, tahimik na nakaupo sa harap ng bahay, proud na proud sa akin.
Isang araw, habang sabay kaming nagkakape sa veranda, sabi niya, “Lara, siguro panahon na para magpahinga ako. Ikaw na ang magpatuloy ng mga proyekto ko para sa mga batang mahihirap.”
Ngumiti ako. “Hindi po ako mangangako ng perpektong resulta, Tay. Pero mangangako akong ibibigay ko lahat—gaya ng binigay ninyo sa akin.”
At sa huling pagkakataon, hinawakan niya ang aking kamay at tumingin sa langit. “Ngayon, alam kong may saysay pa pala ang buhay ko.”
—
Minsan, ang mga sugat ng nakaraan ay hindi kailangang burahin—dahil doon mo makikita kung paano ka binago ng panahon.
Ang batang minsang ibinenta dahil sa kahirapan, ngayon ay nagbibigay ng pag-asa sa iba.
At ang lalaking nawalan ng anak, nakatagpo ng bagong dahilan para mabuhay.
Dahil minsan, ang mga taong dumarating sa buhay natin—kahit sa pinakamasakit na paraan—ay sila ring magiging pinakamagandang biyayang hindi natin kailanman inaasahan.
Tahimik muna siya bago sumagot, “May anak akong babae dati. Kasing-edad mo. Namatay siya sa aksidente. Simula noon, pakiramdam ko wala na akong silbi. Pero nang makita kita sa larawan na ipinakita ng iyong ina… nakita ko sa’yo ang mga mata ng anak ko.”
