Ang Lihim sa Altar
Si Paolo ay isang matagumpay na software engineer na naninirahan sa Makati. Sa kabila ng kanyang karangyaan, siya ang sentro ng pag-aalala ng kanyang mga magulang sa Batangas dahil sa kanyang pagiging “single.” Habang ang kanyang mga kaibigan ay may sarili nang pamilya, ang buhay ni Paolo ay umiikot lamang sa teknolohiya.
Isang hapon, pinauwi siya ng kanyang inang si Aling Susan. Sa gitna ng kanilang hapunan, binanggit nito ang plano: “May nahanap na akong mapapangasawa mo, Paolo. Si Liza, isang single mom. Huwag kang mag-alala, napakabait niya at marunong sa gawaing bahay.” Sinundan pa ito ni Mang Berting, “Tanggap namin ang nakaraan niya, ang mahalaga ay magkaroon ka na ng katuwang sa buhay.”
Galit na tumutol si Paolo. Hindi niya matanggap na ipapakasal siya sa isang taong hindi niya mahal, lalo na’t may anak na ito. Ngunit dahil sa takot na baka tuluyang magtampo at hindi siya kausapin ng kanyang ina, napilitan siyang sumunod at makipagkita kay Liza sa isang lokal na café.
Sa kanilang pagkikita, naging tapat si Liza. Ikinuwento niya ang hirap ng pagiging mag-isa matapos siyang iwanan ng ama ni Jun-Jun anim na taon na ang nakakaraan. Bagama’t nakaramdam ng kaunting simpatya si Paolo, sinabi niya pa rin nang diretso: “Liza, huwag na nating ituloy ito. Hindi ko kayang tanggapin ang ganitong responsibilidad.” Ngunit sa huli, dahil sa matinding pressure ng tradisyon at pamilya, natuloy pa rin ang kasal. Ang plano ni Paolo? Magpakasal lang para sa palabas at kalaunan ay makipag-annul din.
Dumating ang araw ng kasal sa kanilang lumang simbahan. Suot ang kanyang Barong Tagalog, nakatayo si Paolo sa altar na parang walang buhay. Punong-puno ng chismis ang mga bisita, ang ilan ay nanghihinayang para kay Paolo.
Nang tumunog ang Wedding March, pumasok si Liza na suot ang isang simpleng puting gown, kasama ang munting si Jun-Jun na naka-mini barong din. Habang naglalakad ang mag-ina sa aisle, biglang nagkaroon ng katahimikan na nauwi sa bulungan. Tumayo si Aling Susan, nanlalaki ang mga mata habang nakaturo sa bata: “Diyos ko… Paolo… bakit kamukhang-kamukha mo ang batang iyan?”
Nilingon ni Paolo si Jun-Jun. Ang mga mata, ang hugis ng ilong, at ang dimple sa kaliwang pisngi – para siyang tumitingin sa sarili niyang litrato noong bata pa siya. Parang tumigil ang tibok ng puso ni Paolo. “Hindi maaari… anong ibig sabihin nito?” bulong ni Mang Berting.
Pagdating sa altar, tiningnan ni Liza si Paolo nang may luha sa mga mata. “Paolo, patawarin mo ako. Hindi ko alam kung paano sasabihin ang totoo,” sabi niya sa nanginginig na tinig. “Si Jun-Jun… anak mo siya.”
Nagkagulo ang buong simbahan. Doon lamang nagbalik sa alaala ni Paolo ang nangyari anim na taon na ang nakakaraan. Noong siya ay nakatalaga pa sa Cebu para sa isang proyekto, nagkaroon siya ng maikling relasyon sa isang babaeng nagngangalang “Lina.” Naghiwalay sila nang maayos dahil kailangan ni Paolo na lumuwas ng Maynila. Hindi niya alam na nagdadalang-tao pala si Lina noon. Upang umiwas sa kahihiyan sa kanilang probinsya, pinalitan ni Lina ang kanyang pangalan sa “Liza” at mag-isang itinaguyod ang anak.
“Ayaw kitang pilitin noon kaya hindi ako nagpakita,” paliwanag ni Liza. “Pero nang makilala ko ang nanay mo at nalamang ikaw ang tinutukoy niyang ipakakasal sa akin, naisip ko na ito na ang pagkakataon para magkaroon ng tatay si Jun-Jun. Natakot lang akong tanggihan mo kami kung malaman mo agad ang totoo.”
Lumuhod si Paolo sa harap ng bata at niyakap ito nang mahigpit habang umiiyak. Ang galit at pag-aalinlangan ay napalitan ng labis na pagmamahal. Si Aling Susan naman ay humagulgol sa tuwa habang yakap ang kanyang apo.
Pagkatapos ng kasal, hindi na bumalik si Paolo sa Makati para magtrabaho nang malayo. Pinili niyang manatili sa probinsya kasama sina Liza at Jun-Jun. Napagtanto niya na ang kasal na akala niya ay isang sumpa ay siya palang pinakamalaking biyaya sa kanyang buhay. Ang tadhana, sa kabila ng lahat ng twists at turns, ay ibinalik siya sa pamilyang matagal na niyang hinahanap.