“Pamasahe mo na ’yan,” sagot ni Mang Romy. “At may sobra pa. Baka kailangan mo pang pamasahe pauwi.”
Napatigil si Carla. Hindi niya alam kung iiyak siya o magsasalita. Nanginginig ang kamay niyang tumanggap ng pera.
“Pero Manong… lugi po kayo—”
Umiling si Mang Romy. “Mas lugi ako kung hahayaan kitang bumaba na ganyan ang itsura mo. Hindi kita pinalaki, pero alam ko ang pakiramdam ng mawalan.”
Tahimik ang buong jeep. Wala nang bumubulong. Wala nang mapanghusgang tingin. Ang ale kanina na may payong ay napayuko. Ang lalaking nangutya ay umiwas ng tingin.
“May anak din akong babae,” dagdag ni Mang Romy. “Kolehiyala rin sana. Pero huminto kasi mas pinili kong ipag-aral ang bunso niya. Hindi biro ang mag-aral ngayon. Kaya huwag mong isipin na pabigat ka.”
Humagulgol si Carla—pero ngayon, hindi na sa hiya, kundi sa pasasalamat.
“Maraming salamat po, Manong. Hinding-hindi ko po ’to makakalimutan.”
“Hindi mo kailangang bayaran,” sabi ni Mang Romy habang muling paandarin ang jeep. “Ang bayad mo, ipasa mo lang sa susunod na taong mas nangangailangan.”
Isang binata ang biglang nagsalita mula sa gitna ng jeep. “Manong… dagdagan ko na lang pamasahe niya.”
“Ako rin,” sabi ng isang babae.
“Sa akin na rin ang sukli,” dagdag ng isa pa.
Isa-isang nag-abot ang mga pasahero. Barya. Papel. Tahimik pero taos-puso. Sa loob ng ilang segundo, napuno ang lata ni Mang Romy—higit pa sa nawawalang P100.
Napatingin si Mang Romy sa salamin. Namula ang kanyang mga mata.
“Salamat,” mahina niyang sabi. “Hindi para sa akin. Para sa bata.”
Pagbaba ni Carla sa tapat ng unibersidad, yumuko siya at nagmano kay Mang Romy—isang bagay na bihirang gawin ng kabataan ngayon.
“Papasa po ako sa exam,” sabi niya, pilit na ngumingiti. “At balang araw… babalik po ako.”
Lumipas ang mga taon.
Isang umaga, may humintong kotse sa tabi ng rutang dinadaanan ni Mang Romy. Isang babaeng naka-blazer ang bumaba, may dalang envelope at ngiti sa labi.
“Manong Romy?” tanong niya.
“Oo, ako nga,” sagot ng driver, nagtataka.
Ngumiti ang babae. “Ako po si Carla. ’Yung kolehiyalang nadukutan noon.”
Namilog ang mata ni Mang Romy. “Ikaw ’yun?!”
Inabot ni Carla ang envelope. Sa loob ay isang liham at resibo ng bayad sa matrikula ng anak ni Mang Romy—buong taon.
“Hindi po ito utang,” sabi ni Carla. “Ito po ang ipinangako ko sa sarili ko noong araw na tinulungan ninyo ako kahit wala kayong obligasyon.”
Napatigil si Mang Romy. Hindi siya makapagsalita. Tanging luha lang ang umagos sa pisngi ng matandang driver.
“Salamat sa P100, Manong,” sabi ni Carla. “Binago niyo po ang takbo ng buhay ko.”
At sa isang ordinaryong kalsada sa Maynila, muling napatunayan na ang kabutihan—kahit nagsimula sa maliit na halaga—ay may kapangyarihang bumalik nang mas malaki, mas malalim, at mas makahulugan.