…“Alam mo bang mahal ang sapatos ko?!”
Biglang itinulak ni Tanya ang kamay ni Doña Corazon palayo sa mesa. Napaungol ang matanda sa sakit. Nanginginig ang buong katawan nito, parang batang pinagalitan.
“Ang arte-arte mo!” singhal ni Tanya. “Kung pwede lang, iiwan na lang kitang mag-isa dito!”
Sa loob ng closet, namamasa na sa luha ang mga mata ni Rafael. Nanginginig ang panga niya. Bawat sigaw ni Tanya ay parang kutsilyong tumatagos sa dibdib niya.
Pero mas pinili niyang manatili.
Mas pinili niyang makita ang buong katotohanan.
ANG MAS MALUPIT NA MUKHA
Kinuha ni Tanya ang bag niya at nag-spray ng pabango.
“Aalis muna ako. May lunch date ako,” malamig niyang sabi.
Tumingin siya sa kama. “Huwag kang gagalaw ha. Kung may mangyari sa’yo, problema mo na.”
Isinara niya ang pinto.
Tahimik.
Naputol ang oras.
Tanging mahinang pag-ungol at hirap na paghinga ni Doña Corazon ang maririnig.
Lumabas si Rafael mula sa closet.
Parang bumagsak ang mundo niya.
Lumapit siya sa kama, lumuhod, at hinawakan ang kamay ng ina.
“Ma… patawad,” bulong niya, umiiyak. “Hindi ko alam… hindi ko alam na ganito…”
Hinaplos niya ang buhok ng ina. Nanginginig ang labi nito, parang may gustong sabihin pero hindi makabuo ng salita.
ANG TAONG HINDI NIYA INAASAHAN
Biglang may kumakatok.
Tok. Tok.
Napatayo si Rafael. Mabilis niyang pinunasan ang luha at nagtago ulit sa closet—ngunit bahagya lang, para makita kung sino.
Dahan-dahang bumukas ang pinto.
Isang babaeng naka-unipormeng panglinis ang pumasok. May dalang timba, basahan, at maliit na lunch box.
Si Lina—ang janitress ng bahay.
“Doña Cora?” mahinang tawag niya. “Ako po si Lina… sandali lang po, ha.”
Lumapit siya sa kama na parang anak na lumalapit sa ina.
Hindi siya nandidiri.
Hindi siya nagrereklamo.
Agad niyang pinunasan ang sahig, maingat na nilinis ang mga bubog ng baso gamit ang tuwalya para hindi masugatan ang matanda.
“Uy, ang lamig po ng paa ninyo,” sabi niya, sabay kumuha ng kumot.
“Ganito po ha… ayan…”
Pinunasan niya ang braso ni Doña Corazon.
Nang makita niya ang mga pasa, napasinghap siya.
“Sino pong gumawa nito sa inyo…?” bulong niya, nangingilid ang luha.
Hindi makasagot ang matanda. Umuungol lang.
Kinuha ni Lina ang lunch box niya.
Binuksan iyon.
Lugaw. Mainit pa.
“Hindi po ito mamahalin,” sabi niya habang pinapalamig ang kutsara,
“pero nilagyan ko po ng konting luya. Mabuti po sa inyo.”
Dahan-dahan niyang pinakain si Doña Corazon.
“Nganga po… ayan… dahan-dahan lang.”
Sa loob ng closet, bumigay si Rafael.
Napaluhod siya.
Tinakpan ang bibig para hindi humagulgol.
Isang janitress.
Isang hamak na tagalinis.
Pero mas may puso pa kaysa sa babaeng muntik na niyang pakasalan.
ANG DESISYON
Makalipas ang ilang oras, nakatulog si Doña Corazon—malinis, komportable, may hawak na maliit na rosaryo na iniabot ni Lina.
Nag-impake si Lina ng gamit.
Bago umalis, hinawakan niya ang kamay ng matanda.
“Babalik po ako bukas,” pangako niya. “Hindi po kayo nag-iisa.”
Pagkalabas niya, lumabas si Rafael.
“Miss…” nanginginig niyang tawag.
Nagulat si Lina.
“S-sir Rafael?! Nandito po kayo?!”
Hindi nakapagsalita si Rafael.
Lumuhod siya.
Isang CEO.
Isang bilyonaryo.
Lumuhod sa harap ng isang tagalinis.
“Salamat,” basag ang boses niya. “Salamat sa pag-aalaga sa nanay ko… sa paraang hindi ko nagawa.”
Napaatras si Lina. “Sir, huwag po—trabaho ko lang po—”
“HINDI,” mariing sabi ni Rafael. “Hindi ‘yon trabaho. Tao ‘yon. Puso ‘yon.”
ANG HULING PAGBAGSAK NI TANYA
Kinagabihan, bumalik si Tanya—nakangiti, may dalang shopping bags.
Pero bigla siyang namutla.
Nakita niya si Rafael… nakatayo sa tabi ng kama ng ina niya.
“R-Rafael? Akala ko nasa Singapore ka—”
“I’m done,” malamig na sagot niya.
“Ano?” natawa si Tanya. “Ano bang problema mo?”
Inabot ni Rafael ang cellphone niya.
May video.
Lahat.
Sigaw.
Pambabastos.
Pananakit.
Naupo si Tanya. Nanlambot.
“Rafael… babe… pinaliwanag ko lang—”
“Lumayas ka,” putol niya. “Ngayon.”
“Hindi mo pwedeng—”
“Lahat ng credit card mo, cancelled. Condo mo, akin. Career mo? Tapos na.”
Tumahimik si Tanya.
Wala nang luha.
Wala nang arte.
Umalis siyang wasak.
EPILOGO
Makaraan ang ilang buwan…
Si Doña Corazon ay nasa private care facility—pinakamagaling sa bansa.
Araw-araw, may bumibisita.
Hindi modelo.
Hindi sosyalera.
Kundi si Lina—ngayon ay head caregiver, may scholarship na binigay ni Rafael para mag-aral ng nursing.
Isang araw, habang nakaupo si Rafael sa tabi ng ina niya, mahina nitong hinawakan ang kamay niya.
“Salamat… anak,” bulong ni Doña Corazon.
Ngumiti si Rafael, may luha.
Sa wakas, natutunan niya ang aral na hindi kayang bilhin ng pera:
Ang tunay na kayamanan ay hindi ang taong maganda sa harap mo—
kundi ang taong mabuti kahit walang nakakakita.