PINAGTAWANAN NG MGA KASAMAHAN SA CONSTRUCTION SITE ANG ISANG AMA DAHIL TUYO AT KANIN LANG ANG BAON NIYA ARAW-ARAW HABANG SILA AY MAY MASASARAP NA ULAM PERO NATIGIL ANG KANILANG PANG-AASAR NANG IMBITAHAN SILA SA DEBUT NG ANAK NITO
Tanghaling tapat sa Site 4 ng isang itinatayong condominium sa Ortigas. Maalikabok, mainit, at nakakapagod.
Sabay-sabay na umupo sa lilim ng scaffolding ang mga construction worker para mananghalian. Masaya ang kwentuhan. Naglabasan sila ng kani-kanilang baon.
Si Pareng Joey, may baong Adobong Baboy na nagmamantika pa.
Si Pareng Bert, may Pritong Liempo at sawsawan.
Ang iba, bumili sa karinderya ng Menudo at softdrinks.
Pero sa isang sulok, tahimik lang si Mang Cardo.
Dahan-dahan niyang binuksan ang kanyang lumang ice cream container na ginawang lunchbox. Ang laman: Isang bundok ng kanin at dalawang piraso ng Tuyo. Walang sabaw. Walang softdrinks. Tubig lang mula sa water jug ang panulak niya.
Nagsimula na naman ang kantiyawan.
“Uy, Pareng Cardo!” sigaw ni Joey habang ngumunguya ng liempo. “Tuyo na naman?! Pang-isang buwan mo na yatang ulam ‘yan ah! Hindi ka ba nagsasawa?”
Nagtawanan ang grupo.
“Oo nga, Brad!” dagdag ni Bert. “Ingat ka, baka paggising mo bukas, may hasang at kaliskis ka na! Hahaha! Ang lakas mo pa naman magbuhat ng semento, tapos ganyan lang ang fuel mo? Kuripot mo naman!”
Ngumiti lang si Mang Cardo. Hindi siya pikon.
“Masarap naman ‘to, Pare,” sagot ni Cardo habang kinakamay ang kanin. “Saka nag-iipon kasi ako. May pinaghahandaan.”
“Naku! Ipon daw,” iling ni Joey. “Baka ipang-iinom mo lang ‘yan o ipangsusugal. Sa hirap ng buhay ngayon, dapat i-enjoy mo ang pagkain. Mamamatay din tayong lahat, magpakabusog ka na!”
Hindi na sumagot si Mang Cardo. Tinuloy niya ang pagkain ng tuyo. Sa bawat subo niya ng maalat na isda, iniisip niya ang kanyang anak na si Angel.
“Konti na lang, anak. Matutupad na natin ang pangarap mo,” bulong niya sa isip.
Lumipas ang ilang buwan. Araw-araw, tuyo, itlog, o sardinas lang ang baon ni Cardo. Araw-araw din siyang tampulan ng tukso. Tinatawag na siyang “Captain Tuyo” ng site.
Isang araw, bago mag-uwian, lumapit si Mang Cardo sa kanyang mga kasamahan. May inaabot siyang mga sobre.
Makikintab na gold envelopes. Mabango. Embossed ang mga letra.
“Ano ‘to, Cardo?” gulat na tanong ni Bert. “Invitation? Ikakasal ka ba ulit?”
“Hindi,” nakangiting sagot ni Cardo. “Para sa inyo ‘yan. Punta kayo ha? Debut ng anak ko sa Sabado.”
Binuksan nila ang imbitasyon. Nanlaki ang mga mata nila.
VENUE: THE GRAND BALLROOM, SHANGRI-LA HOTEL.
“Seryoso ka ba, Pare?!” sigaw ni Joey. “Shangri-La?! Pang-mayaman ‘to ah! Saan ka kumuha ng pera? Nanalo ka ba sa Lotto?”
“Basta, pumunta kayo,” kindat ni Cardo. “Suotin niyo ‘yung pinakamaganda niyong damit.”
Dumating ang Sabado.
Nakanganga sina Joey, Bert, at ang iba pang trabahador pagpasok sa hotel. Ang lamig ng aircon. Ang kikinang ng chandeliers. Ang mga bisita ay naka-gown at naka-suit. Pakiramdam nila, nasa teleserye sila.
Nakita nila si Mang Cardo. Naka-Barong Tagalog. Bagong gupit. Mabango. Mukha itong kagalang-galang. Malayong-malayo sa Cardo na puno ng semento sa site.
Namatay ang ilaw at itinutok ang spotlight sa hagdanan.
“Ladies and gentlemen,” sabi ng Emcee. “Let us welcome the debutante, Angel!”
Bumaba si Angel. Napakaganda. Suot niya ang isang Cinderella-style ball gown na kulay royal blue. Puno ito ng Swarovski crystals. Para siyang tunay na prinsesa.
Habang nagaganap ang 18 Roses, tinawag si Mang Cardo para sa Last Dance.
Napaiyak si Angel nang yakapin niya ang ama. Pagkatapos ng sayaw, kinuha ni Angel ang mikropono.
Tumahimik ang buong ballroom.
“Gusto ko pong magpasalamat sa lahat ng pumunta,” panimula ni Angel, na naluluha. “Pero ang gabing ito ay hindi talaga tungkol sa akin. Tungkol ito sa lalaking katabi ko.”
Tumingin si Angel kay Mang Cardo.
“Bata pa lang ako, pangarap ko nang magsuot ng ganitong gown at mag-party sa ganitong hotel. Sabi ng iba, ambisyosa ako. Sabi nila, anak lang ako ng construction worker, hindi namin ‘to kaya.”
Napayuko sina Joey at Bert sa mesa nila.
“Pero sabi ni Papa: ‘Anak, mangarap ka lang. Si Papa ang bahala.’”
Humagulgol si Angel.
“Alam niyo po ba kung bakit nandito tayo ngayon? Dahil sa loob ng tatlong taon, hindi kumain ng masarap ang Papa ko.”
Nagulat ang lahat ng bisita.
“Nalaman ko po, sa construction site, tinutukso siya ng mga kasama niya,” kwento ni Angel. “Tuyo lang daw ang ulam niya. Itlog. Sardinas. Tinitipid niya ang sarili niya. Tinitiis niya ang gutom at pagod. Ang bawat 50 pesos na matitipid niya sa tanghalian, inihuhulog niya sa alkansya para sa debut ko.”
“Habang ako, kumakain ng fried chicken sa school, ang Papa ko, nagtitiis sa maalat na tuyo sa ilalim ng init ng araw.”
Tumingin si Angel sa mga mata ng ama.
“Pa, hindi ko kailangan ng hotel. Hindi ko kailangan ng gown. Ikaw lang, sapat na. Pero tinupad mo pa rin ang pangarap ko. Kaya sa harap ng lahat ng taong ‘to… Ikaw ang First Love ko. Ikaw ang Hero ko. Proud na proud ako na ikaw ang Tatay ko.”
Nagpalakpakan ang lahat habang umiiyak.
Si Mang Cardo, na sanay sa hirap at alikabok, ay napaluha sa saya.
Sina Joey at Bert ay hindi makatingin nang diretso. Hiyang-hiya sila. Ang lalaking pinagtawanan nila dahil sa “tuyo” ay siya palang may pinakamayamang puso sa kanilang lahat.
Pagkatapos ng party, lumapit si Joey kay Cardo.
“Pare,” garalgal ang boses ni Joey. “Pasensya ka na sa mga asar namin noon ah. Hindi namin alam. Bilib ako sa’yo. Ikaw na ang idol ko.”
Tinapik lang ni Cardo ang balikat ng kaibigan. “Ayos lang ‘yun, Pare. Para sa pamilya, lahat kakayanin.”
Sa gabing iyon, napatunayan na hindi nasusukat ang pagiging ama sa sarap ng ulam na kinakain niya, kundi sa laki ng sakripisyong kaya niyang ibigay, makita lang na kumikinang ang kanyang anak. Saludo sa lahat ng amang “Tuyo at Kanin” lang ang baon, para mabigyan ng “Lechon at Steak” na buhay ang kanilang pamilya!