PINAGTATAWANAN ANG ISANG MUSIKERO SA KALYE DAHIL PAULIT-ULIT ANG KANYANG SINTUNADONG KANTA PERO TUMIGIL ANG MUNDO NANG MAY LUMAPIT NA BATANG PALABOY NA KUMAKANTA NG KARUGTONG NITO
Sa masikip at mausok na underpass ng Quiapo, kung saan naghahalo ang amoy ng pawis, usok ng jeep, at pritong isaw, may isang matandang lalaki na araw-araw ay naroon. Siya si Mang Kulas.
Payat, gusgusin, at may mahabang balbas na kulay abo. Hawak niya ang isang lumang gitara na may gasgas na ang varnish at kulang na ng isang tuning peg. Sa harap niya ay isang latang walang laman, hindi dahil madamot ang mga tao, kundi dahil walang gustong maghulog.
Bakit? Dahil sintunado si Mang Kulas.
Hindi siya tumutugtog ng Eraserheads. Hindi siya kumakanta ng Ed Sheeran. Ang tinutugtog niya ay isang paulit-ulit na melody na tatlong chords lang ang ginagamit. Walang lyrics. Paulit-ulit. Nakakarindi. Nakakasawa.
“Hoy Lolo! Iba naman!” sigaw ng isang estudyanteng dumadaan. “Pare-parehas na lang eh! Nakakasakit sa tenga!”
Nagtawanan ang mga tao. May isang tindero ng cellphone case ang lumapit. “Tay, umuwi na lang kayo. Sayang lang boses niyo dyan. Wala namang nagbibigay eh.”
Pero hindi natinag si Mang Kulas. Pinunasan niya ang kanyang luha gamit ang manggas ng kanyang maruming polo at muling kinalabit ang gitara.
G… D… Em…
G… D… Em…
Ang hindi alam ng mga tao, ang kantang iyon ay hindi para sa kanila.
Isang taon na ang nakalilipas, noong manalasa ang Bagyong Paeng, inanod ang barung-barong nina Mang Kulas sa probinsya. Sa gitna ng rumaragasang baha at dilim, nagkahiwalay sila ng kanyang pitong-taong gulang na anak na si Onyok.
Bago bitawan ni Onyok ang kamay ng ama dahil sa lakas ng agos, sumigaw si Mang Kulas: “Anak! Tandaan mo ‘yung kanta natin! ‘Yung kinakanta ko sa’yo bago matulog! ‘Yun ang hahanapin mo! Kakantahin ko ‘yun araw-araw hanggang sa magkita tayo!”
Page: ⒸSAY – Story Around You | Original story.
At iyon nga ang ginagawa niya. Nagpalipat-lipat siya ng siyudad. Natutulog sa bangketa, kumakain ng tira-tira, at tumutugtog sa bawat kanto, umaasang sa dinami-dami ng tao sa Pilipinas, isa doon ay ang anak niya na makakarinig sa pamilyar na tono.
Alas-sais na ng gabi. Rush hour. Dumadagsa ang mga tao. Mas lalong umingay.
Sinubukan lakasan ni Mang Kulas ang boses niya.
“Sa gitna ng ulan… may ilaw na sisikat…” kanta niya sa garalgal na boses.
May dumaang grupo ng mga kabataan na pinagtripan siya. Hinagisan siya ng balat ng kendi sa mukha.
“Uwi na Lolo! Sintunado ka!” kantiyaw nila.
Napayuko si Mang Kulas. Pagod na siya. Masakit na ang lalamunan niya. Baka nga wala na si Onyok. Baka patay na ang anak niya at siya na lang ang nagmumukhang tanga sa kalsada.
Binitawan niya ang gitara. Tatayo na sana siya para umalis at sumuko na.
Biglang… sa gitna ng ingay ng mga bus at tawanan ng mga tao… may narinig siyang isang tinig. Mahina. Maliit. Pero tumagos sa puso niya.
“…Kahit anong bagyo, di tayo kakalas.”
Natigilan si Mang Kulas. Nanlaki ang mata niya.
Ang linyang iyon… iyon ang karugtong ng kanta niya. Walang ibang may alam noon. Silang dalawa lang ni Onyok ang gumawa ng kantang iyon noong mga panahong nagugutom sila at kailangan nilang libangin ang isa’t isa.
Tumingin siya sa paligid. “Onyok?!”
Ang mga taong kanina ay tumatawa ay natahimik. Nakita nila ang matanda na parang nabaliw na lumilingon-lingon.
Sa may paanan ng hagdan ng underpass, may isang batang basurero. Maitim, payat na payat, may sako sa likod, at walang tsinelas. Nakatitig ito kay Mang Kulas.
Kinalabit ulit ni Mang Kulas ang gitara. Nanginginig ang kamay.
“Ang bangka man ay lumubog…” kanta ni Mang Kulas habang tumutulo ang luha.
Sumagot ang bata, habang naglalakad palapit, umiiyak.
“…Basta’t hawak mo ang kamay ko, hinding-hindi tayo aatras.”
Bumagsak ang gitara sa semento.
“ONYOK!”
“TATAY!”
Tumakbo ang bata at sumubsob sa yakap ng matanda. Napaluhod si Mang Kulas sa semento, yakap-yakap ang anak na akala niya’y nilamon na ng ilog. Nag-iyakan silang dalawa sa gitna ng daan. Ang dumi ng kanilang mga katawan ay naghalo sa kanilang mga luha.
“Tay… narinig kita,” iyak ni Onyok. “Sabi nila baliw ka daw… pero alam ko… alam kong ikaw ‘yan. Kabisado ko ‘yung kanta natin.”
Ang mga taong kanina ay nandidiri at nangungutya ay napahinto. Ang iba ay naglabas ng cellphone, hindi para videohan ang katatawanan, kundi para videohan ang himala. Ang tindero na nagpapaalis sa kanya kanina ay napaluha at nag-abot ng pagkain.
Narealize ng lahat na ang “ingay” na inirereklamo nila ay hindi pala simpleng kanta. Ito pala ay isang distress signal. Isang lighthouse sa gitna ng karagatan ng mga tao. Ang sintunadong kanta pala ang pinakamagandang musika ng pag-ibig ng isang ama.
Mula noon, hindi na nakita sa underpass si Mang Kulas. Umuwi na sila sa probinsya, bitbit ang isa’t isa. Hindi man sila mayaman, buong-buo naman ang puso nila, dahil sa wakas, natapos na rin ang kanta at nahanap na ang nawawalang tono.