NATIGILAN ANG ISANG MOUNTAIN GUIDE SA MT. APO NANG BIGLANG LUMINDOL AT MATABUNAN ANG KANILANG DAANAN PABABA! KASAMA NIYA ANG ISANG MAYABANG NA TURISTA NA LAGING NAMAMAHIYA SA KANYA
Sa tuktok ng Pilipinas, sa maringal na Mt. Apo, ang hangin ay manipis at ang temperatura ay nanunuot sa buto. Para kay Mang Lino, isang beteranong mountain guide sa loob ng dalawampung taon, ang bundok ay hindi lamang bato at lupa—ito ay sagrado. Ito ay tahanan.
Ngunit para kay Kyle, isang dalawampu’t limang taong gulang na vlogger at anak-mayaman mula sa Maynila, ang Mt. Apo ay isa lamang “content” para sa kanyang social media. Isang tropeo na kailangang makuha para sa likes at views.
“Kuya Lino! Ang bagal mo naman!” sigaw ni Kyle habang inaayos ang kanyang GoPro. Suot niya ang pinakamamahaling outdoor gear—North Face na jacket, Salomon na sapatos, at Oakley na shades. Samantalang si Lino ay nakasuot lang ng kupas na jersey, maong na short, at sandugo na tsinelas.
“Sir, dahan-dahan lang po tayo,” mahinahong sagot ni Lino. “Matarik ang Boulder Face. Delikado ang mga bato.”
“Binabayaran kita para magbitbit ng gamit ko at ituro ang daan, hindi para sermonan ako,” irap ni Kyle. “Sayang ang golden hour. Bilisan mo! Ang dumi-dumi pa naman ng tsinelas mo, baka madulas ka pa dyan.”
Buong akyat, walang ginawa si Kyle kundi maliitin si Lino. Kesyo amoy-araw daw, kesyo hindi marunong mag-ingles nang diretso, at kesyo “primitive” ang mga gamit. Tahimik lang si Lino. Sanay na siya sa mga ganitong turista. Ang mahalaga, maiuwi niya ito nang ligtas.
Nang marating nila ang 87-degree trail pababa, bandang alas-dos ng hapon, biglang tumahimik ang paligid. Nawala ang huni ng mga ibon. Tumigil ang hangin.
At pagkatapos, dumagundong ang lupa.
BRRRRRMMMMMMM!
Isang malakas na lindol ang yumanig sa buong kabundukan. Parang hinahatak ng higante ang lupa sa ilalim ng kanilang mga paa. Nagtakbuhan ang mga maliliit na bato. Ang mga puno ay nagsayawan na parang mga damo.
“Lindol! Dapa, Sir!” sigaw ni Lino.
Pero sa taranta ni Kyle, tumakbo ito pababa. “Ayoko mamatay! Ayoko mamatay!”
“Sir, huwag!”
Bago pa maabot ni Lino si Kyle, gumuho ang isang malaking bahagi ng bangin sa itaas nila. Isang landslide ng mga bato at lupa ang rumagasa pababa. Ang makapal na alikabok ay bumalot sa kanila.
Ilang minuto ang lumipas bago humupa ang alikabok. Ang daanan pababa—wala na. Natabunan na ito ng tone-toneladang bato.
“Aray! Tulungan niyo ako! Diyos ko!”
Narinig ni Lino ang sigaw mula sa ibaba. Gumapang siya sa mga guhong bato. Nakita niya si Kyle. Ang kanang binti ng turista ay naiipit sa ilalim ng isang malaking tipak ng bato.
Namumutla si Kyle. Ang kanyang mamahaling leggings ay punit-punit at duguan.
“Kuya Lino… ang sakit… hindi ko maramdaman ang paa ko,” umiiyak na si Kyle. Nawala ang angas. Nawala ang yabang. Ang natira na lang ay isang batang takot na takot.
Sinubukan ni Lino na buhatin ang bato. Mabigat. Sobrang bigat. Pero dahil sa adrenaline at sa sanay niyang katawan sa hirap, nagawa niyang iangat ito nang kaunti—sapat lang para mahila ni Kyle ang kanyang binti.
Wasak ang buto. Fractured. Baliko ang binti ni Kyle at dumudugo ito nang malakas.
“Iiwan mo na ba ako?” nanginginig na tanong ni Kyle habang nakatingin sa nawalang daanan. “Mamatay na tayo dito. Wala nang daan. Iwan mo na ako.”
Tumingin si Lino sa paligid. Delikado ang pwesto nila. Pwedeng magkaroon ng aftershock. Pwede siyang umakyat pabalik sa tuktok at humingi ng tulong, pero aabutin siya ng gabi. Kung iiwan niya si Kyle na duguan at in shock, paniguradong mamamatay ito sa lamig o sa blood loss.
Umupo si Lino sa tabi ni Kyle. Kinuha niya ang kanyang itak.
“Walang maiiwan sa Apo Sandawa, Sir,” seryosong sabi ni Lino. “Magtiwala ka sa akin.”
Ginamit ni Lino ang kanyang karunungan sa gubat. Naghanap siya ng matitibay na sanga ng kahoy. Pinunit niya ang sarili niyang damit para gawing bandage. Nilinis niya ang sugat ni Kyle gamit ang natitirang tubig sa kanyang tumbler.
“Kagatin mo ‘to, Sir,” inabot ni Lino ang isang piraso ng malinis na tela.
“Bakit?”
“Ibabalik ko sa ayos ang buto mo para matalian natin. Masakit ito.”
Sa isang iglap, CRAACK. Sumigaw si Kyle sa sakit at halos himatayin. Pero naging mabilis ang kamay ni Lino.
Page: ⒸSAY – Story Around You | Original story.
Nagawa niyang lagyan ng splint ang binti ni Kyle. Mahigpit at maayos, parang gawa ng propesyonal, pero gamit lang ang kahoy at baging.
Bumagsak ang gabi. At sa Mt. Apo, ang gabi ay malupit. Ang temperatura ay bumabagsak sa single digits. Wala silang tent dahil naiwan ito sa campsite sa ibaba na natabunan na rin. Wala na rin silang pagkain.
Nanginginig si Kyle sa hypothermia. Ang kanyang imported na jacket ay hindi sapat dahil basa siya ng pawis at hamog.
“Nilalamig ako… Kuya…” bulong ni Kyle.
Hindi nagdalawang-isip si Lino. Nagputol siya ng malalapad na dahon ng saging-sagingan at almaciga. Gumawa siya ng makeshift na silungan. Pagkatapos, niyakap niya si Kyle—katawan sa katawan—para ibahagi ang init ng kanyang katawan. Ito ang body heat conservation. Wala nang hiya-hiya. Buhay ang nakataya.
“Kuya Lino,” garalgal na sabi ni Kyle sa gitna ng dilim. “Sorry.”
“Magpahinga ka lang, Sir.”
“Hindi… sorry sa mga sinabi ko. Sabi ko ang dumi ng tsinelas mo. Sabi ko primitive ka. Pero kung wala ka… patay na ako. Ang mga mahal kong gamit, walang kwenta dito. Ikaw… ikaw ang may kwenta.”
“Sa bundok, Sir, pantay-pantay lang tayo,” sagot ni Lino habang nakatingin sa mga bituin. “Walang mayaman, walang mahirap. Lahat tayo, bisita lang ni Apo Sandawa. Kung rerespetuhin mo siya, aalagaan ka niya. Kung yayabangan mo siya, tuturuan ka niya ng leksyon.”
Tumulo ang luha ni Kyle. Sa gabing iyon, sa gitna ng panganib, natutunan niya ang pinakamahalagang aral ng buhay.
Kinabukasan, uhaw na uhaw sila. Wala nang tubig. Mainit ang sikat ng araw.
Nanghihina na si Kyle dahil sa impeksyon at gutom. Si Lino naman ay tuyot na ang lalamunan. Pero hindi sumuko ang guide. Umalis saglit si Lino at bumalik na may dalang mga piraso ng rattan. Pinutol niya ito at pinatulo ang tubig mula sa loob ng baging diretso sa bibig ni Kyle.
“Inom, Sir. Mapait ‘yan, pero tubig ‘yan.”
“Paano ka, Kuya?”
“Ayos lang ako. Sanay ang katawan ko.”
Dalawang araw. Dalawang araw silang nasa gilid ng bangin. Inaalagaan ni Lino si Kyle na parang sarili niyang anak. Pinapahiran ng herbal na dinikdik na dahon ang namamagang binti para hindi mainfection. Kinakausap para hindi mawalan ng malay.
Sa hapon ng ikalawang araw, narinig ni Lino ang tunog na hinihintay niya.
TUG-TUG-TUG-TUG.
Tunog ng chopper. Rescue!
Agad na nagsiga si Lino ng mga tuyong dahon na inipon niya para lumikha ng makapal na usok. Kumaway siya gamit ang neon na rain cover ng bag ni Kyle.
“Nandito kami! Dito!”
Nakita sila ng Search and Rescue Team. Bumaba ang harness.
Nang iaakyat na si Kyle, huminto ito. Hinawakan niya ang kamay ni Lino nang mahigpit. Ang kamay na puno ng kalyo, dumi, at sugat.
“Kuya Lino, sasama ka di ba?”
“Mauuna ka na, Sir. Babalikan nila ako. Mas kailangan mo ng doktor.”
Habang unti-unting itinataas si Kyle papunta sa helicopter, nakatingin siya sa ibaba. Nakita niya si Mang Lino—nakatayo sa gitna ng mga guho, maliit, payat, suot ang kanyang sandugo na tsinelas, pero mukhang higante sa paningin ni Kyle. Isang tunay na hari ng bundok.
Nakaligtas si Kyle. Muntik nang maputol ang paa niya pero naagapan dahil sa first aid ni Lino.
Isang buwan ang makalipas, bumalik si Kyle sa Davao. Hindi para umakyat, kundi para hanapin si Lino. Naka-wheelchair pa siya.
Nang makita niya si Lino sa paanan ng bundok, naghahanda para sa panibagong akyat, naiyak si Kyle.
“Sir Kyle!” gulat na bati ni Lino.
“Kuya…” inabot ni Kyle ang isang kahon. “Sabi mo noon, wala akong respeto sa bundok. Tama ka. Pero ngayon, gusto kong magbayad ng utang na loob.”
Binuksan ni Lino ang kahon. Sa loob, hindi pera, kundi isang pares ng pinakamatibay na trekking shoes at kumpletong professional rescue gear.
“Hindi ka lang guide, Kuya,” sabi ni Kyle habang hawak ang kamay ng kanyang tagapagligtas. “Ikaw ang Guardian ng Apo. Salamat sa pangalawang buhay.”
Isinuot ni Lino ang sapatos. “Salamat, Sir. Pero sa susunod na akyat mo… bawal na ang maingay ha?”
Nagtawanan sila. Sa likod nila, ang Mt. Apo ay tahimik na nakadungaw, tila nakangiti sa pagkakaibigang nabuo sa gitna ng kanyang yanig at bagsik.