SINABIHAN KAMI NI TITA NA P4TAY GUT0M KAMI NG KAPATID KO DAHIL DAGDAG PAL4MUNIN DAW KAMI. INIWAN KASI KAMI NI MAMA SA KANILA AT PAGOD NA DAW SIYANG ALAGAAN KAMI
Huling subo ko na sana ng kaning hinaluan ng kaunting sabaw ng tinola nang marinig ko ang kalabog ng kutsara sa kabilang dulo ng mesa.
Hindi ko kailangang tumingala para malaman kung kaninong mga mata ang nandidiri sa amin.
”Ang takaw niyo talaga,” bulyaw ni Tita.
Ang boses niya ay parang kudkuran ng niyog magaspang at masakit sa tenga.
“Mga p4tay-gutom. Akala niyo ba madali ang kumita ng pera?”
Naramdaman ko ang paghinto ng pagnguya ng kapatid ko sa tabi ko.
Si Lean, sampung taon pa lang siya. Nakita ko ang panginginig ng maliit niyang kamay habang hawak ang baso ng tubig.
”Pasensya na po, Tita,” bulong ko, pilit nilulunok ang pagkaing biglang naging lasang abo sa lalamunan ko.
”Pasensya? Pagod na pagod na akong alagaan kayo! Iniwan kayo rito ng nanay niyo na parang mga basura, tapos ngayon, dagdag pal4munin lang kayo sa pamamahay ko!”
Marahas siyang tumayo, dahilan para mapatalon sa gulat si Lean.
“Kung alam ko lang na ganito kabigat ang dadalhin ko, sana hindi ko na kayo pinatuloy!”
Bawat salita niya ay parang latay ng latigo sa balat ko.
Pero mas masakit makita ang luha na dahan-dahang pumatak mula sa mata ng kapatid ko patungo sa platong may tira pang kanin.
Inakbayan ko si Lean at hinila siya palapit sa akin.
Gusto kong sumagot. Gusto kong isigaw na hindi namin ginusto na iwan kami ni Mama.
Gusto kong sabihin na tumutulong naman ako sa gawaing bahay, na naglalakad ako papasok sa eskwela para lang makatipid sa baon.
Pero alam ko, kapag sumagot ako, baka sa kalsada kami pulutin ngayong gabi.
”Tara na sa kwarto,” mahinang sabi ko kay Lean.
Pagpasok namin sa maliit na silid na imbakan din ng mga lumang gamit, doon na humagulgol ang kapatid ko.
”Kuya, totoo ba? P4tay-gutom ba tayo?” tanong niya sa pagitan ng hikbi.
“Sana bumalik na si Mama. Ayaw ko na rito.”
Niyakap ko siya nang mahigpit.
Pinunasan ko ang mga luha niya gamit ang t-shirt kong kupas na.
“Hindi, Lean. Hindi tayo p4tay-gutom. Nagkataon lang na mahirap ang sitwasyon ngayon.”
Tumingala ako sa kisame, sinusubukang pigilan ang sarili kong mga luha.
Ang sakit na marinig na “palamunin” kami sa bahay ng taong dapat sana ay pamilya namin.
Pero sa gabing iyon, habang yakap ko ang kapatid ko, naramdaman ko ang isang uri ng galit na naging determinasyon.
Pangako, Lean, sabi ko sa isip ko. Magtatrabaho ako. Mag-aaral ako nang mabuti. Balang araw, hindi na tayo hihingi ng kahit isang butil ng kanin sa kanila.
Balang araw, tayo naman ang magpapakain sa sarili nating pangarap.
Sa ngayon, ang tanging kaya kong ibigay sa kapatid ko ay ang init ng yakap ko. Ang tanging bagay na libre at walang nanunumbat.